پی سی هاستینگ

حرفه ای ترین قالب های وبلاگ

ابزار وبلاگ نویسی

مرجع راهنمای وبلاگ نویسان

سفارش طراحی اختصاصی قالب وبلاگ

تم دیزاینر

جامعه مجازی گیاهپزشکان ایران
جامعه مجازی گیاهپزشکان ایران

 


پوسیدگی نرم

عامل بیماری:

قارچ Rhizopus nigricans. اسپورانژیومهای طویل – اسپورهای سیاه و گرد و درشت – دارای زیگوسپور.


علایم بیماری:نکـــــــته : { آلودگی میوه های انباری به سبب گرما و رطوبت بالا }

-  ظهور اندامهای رویشی فشرده و سفید قارچ كه به سیاه تغییر رنگ می دهند - ایجاد پوسیدگی آبكی در میوه های گوشتی.





نویسنده : فرشید شفیعی تاریخ : ۱۳۹۰/۰۹/۲۱ موضوع : قارچ شناسی      

ویروس آسپرمی  -> گوجه فرنگی

عامل بیماری:

Tomato aspermy virus.


علایم بیماری:


-  كاهش رشد مریستم انتهایی گیاه
-  تشكیل شدن جوانه های جانبی متعدد و بدشكلی و خمیدگی نامنظم برگها
-  رشد سلولهای رنگی در پشت برگ

-  كوچكی و بدشكلی و بی بذر ماندن میوه در آلودگی قبل از رسیدن.


تصاویر ویروس آسپرمی گوجه فرنگی    :::






نویسنده : فرشید شفیعی تاریخ : ۱۳۹۰/۰۹/۲۱ موضوع : قارچ شناسی      

سپتوریوز گوجه فرنگی

عامل بیماری:

قارچ Septoria lycoper. كنیدیهای نخی و بیرنگ با دیواره عرضی كه از منفذ انتهایی پیكنیدیوم خارج می شوند – نفوذ قارچ از روزنه های هوایی گیاه – دوره كمون 2 هفته – شرایط بهینه: دمای 25 درجه و رطوبت بالا.


علایم بیماری:


- لكه های نكروتیك بزرگ و نا منظم دایره ای در برگ با مركزی خاكستری و حاشیه سیاه

-  لكه های كوچك و یكنواخت تیره

- خشكی و ریزش برگها.



تصاویر بیماری فوزاریوم گوجه فرنگی    :::




نویسنده : فرشید شفیعی تاریخ : ۱۳۹۰/۰۹/۲۱ موضوع : قارچ شناسی      

فوزاریوم گوجه فرنگی



عامل بیماری:

قارچ Fusarium bulbigenum. میكروكنیدیهای تك سلولی – ماكروكنیدی با دیواره عرضی – دارای كلامیدوسپور – شرایط مناسب برای رشد: دمای 28 درجه، افزایش اسیدیته خاك، كمبود پتاسیم.

علایم بیماری:
بیماری آوندی در مرحله رشد گیاه – تغییر رنگ و پژمردگی و خشكی در برگ و قطع دمبرگ – قهوه ای شدن ساقه آوندی – بهم زدن توازن آبی گیاه با تولید سم لیكوماراسمین. 




تصاویر بیماری فوزاریوم گوجه فرنگی    :::





نویسنده : فرشید شفیعی تاریخ : ۱۳۹۰/۰۹/۲۱ موضوع : قارچ شناسی      

ورتیسیلیوز گوجه فرنگی


عامل بیماری: قارچ Verticillium albo-atrum.  دئوترومیست – كنیدی برهای بیرنگ با حدود 3 ورتیسل چند شاخه – كنیدیهای تك سلولی و بیرنگ و تخم مرغی شكل كشیده.

علایم بیماری:

- ایجاد بیماری آوندی و پژمردگی – خشكی قسمتهای هوایی و برگها

- قهوه ای شدن بافتهای چوبی قاعده ساقه و ریشه


تصاویر بیماری ورتیسیلیوز گوجه فرنگی   :::





نویسنده : فرشید شفیعی تاریخ : ۱۳۹۰/۰۹/۲۱ موضوع : قارچ شناسی      

لكه برگی وكلادوسپوریوز گوجه فرنگی


عامل بیماری:

قارچ Cladosporium fulvum. كنیدیهای كشیده با دیواره عرضی نامشخص – كنیدیومهای استوانه ای و مخروطی و تخم مرغی تك یا دو سلولی – زمستان گذرانی به صورت كنیدیوم در بقایای گیاهی.


علایم بیماری:


رشد كپكهای زیتونی رنگ در پهنك زیرین برگ – لوله و خشك شدن برگها.



تصاویر بیماری لكه برگی وكلادوسپوریوز گوجه فرنگی  :::





نویسنده : فرشید شفیعی تاریخ : ۱۳۹۰/۰۹/۲۱ موضوع : قارچ شناسی      

آنتراكنوز گوجه فرنگی


عامل بیماری:
قارچ Gloesporium lycopersiti. دارای آسرول و كنیدیهای بیرنگ – پسئودوتیسیم نامنظم – آسكوسپور بیرنگ و بیضوی.

علایم بیماری:

لكه های دایره ای تیره و مجزا فرو رفته روی میوه.



تصاویر بیماری آنتراكنوز گوجه فرنگی  :::




نویسنده : فرشید شفیعی تاریخ : ۱۳۹۰/۰۹/۲۱ موضوع : قارچ شناسی      

لکه موجی گوجه فرنگی


عامل بیماری:

قارچ Alternaria solani. اندام غیر جنسی كنیدی برهای كوتاه و تیره رنگ – كنیدی های تیره و مجزا با دیواره عرضی و طولی – زمستان گذرانی قارچ به صورت میسیلیوم و كنیدی در بقایای گیاه آلوده و بذور با دوره كمون 3 روز.


علایم بیماری:

نكروز در طوقه گیاهچه خزانه – لكه های قهوه ای مجزا در روی برگ و دمبرگ و ساقه


– خشكی پهنك – لكه های سیاه در ناحیه اتصال میوه به دمگل.


تصاویر بیماری لکه موجی  :::




نویسنده : فرشید شفیعی تاریخ : ۱۳۹۰/۰۹/۲۱ موضوع : قارچ شناسی      

نرم افزار سموم مجاز گیاهی برای موبایل (برای تمام گوشی های جاوا ساپورت)


این نرم افزار با فرمت جاوا نوشته شده شده است و شامل لیست کامل حشره کش ها ، کنه کش ها، قارچ کش ها، علف کش ها ، حلزون کش ها ، موش کش ها ، و نماتد کشها می باشد . در این نرم افزار نام و مشخصات سم ، کاربرد و توصیه ، سمیت برای پستانداران ،فرمولاسیون ، تاریخ ثبت ، موارد مصرف ، راهنمای مصرف ، احتیاطات لازم و نکات بسیاری دیگر در رابطه با تمام سموم گیاهی می باشد
.


این نرم افزار قابلیت نصب بر روی تمام گوشیهای نوکیا ، سونی اریکسون  و سامسونگ ... را دارد.




نویسنده : فرشید شفیعی تاریخ : ۱۳۹۰/۰۹/۲۱ موضوع : سم شناسی      

دانلود مقالات فارسی حشره شناسی - سری اول


 

۱-مطالعه چرخه زندگی پروانه برگ­خوار استبرق، (Danaus chrysippus L. (Lep.: Nymphalidae، در استان بوشهر

سید رضا گلستانه، حسن عسکری، شیلا گلدسته، ابوفاضل دوستی مظفری، ناصر فرار





 

2- بررسی نوسانات جمعیت تخم ساقه‌خوار نیشکر، Sesamia nonagrioides Lefebvre، و درصد پارازیتیسم آن توسط زنبور Platytelenomus hylas Nixon در ارتباط با فنولوژی گیاه

عبدالرضا صیادمنصور، ابراهیم سلیمان­نژادیان، فرحان کچیلی، علیرضا عسکریان زاده، جهانشیر شاکرمی



 


3-حساسیت سه مرحله رشدی مگس مینوز، (Liriomyza sativae Blanchard (Dip.: Agromyzidae، به حشره‌كش‌هاي بيورشنال در شرایط آزمایشگاهی

بنفشه اصغری طبری، عزیز شیخی گرجان، محمود شجاعی، محمدظاهر رجبی، آرزو یوسفی پرشکوه






4- كاربرد فناوري هسته­اي جهت تعيين دز كنترل­كننده كرم گلوگاه انار، Ectomyelois ceratoniae Zeller (Lep.: Pyralidae(

حميدرضا ذوالفقاريه، رضا وفايي شوشتري، حسين فرازمند، محمدرضا اردكاني، محمد بابايی، حسين مصطفوی

 




5-مطالعه پراکنش کرم میوه­خوار خرما،(Batrachedra amydraula Meryrick (Lep.: Batrachedridae، در استان خوزستان با استفاده از مدل ژئواستاتیستیک

مسعود لطیفیان، ابراهیم سلیمان نژادیان

 




6- مطالعه ترجيح تغذيه­اي و تخم­ريزي مگس مينوز،( Liriomyza sativae Blanchard (Dip.: Agromyzidae، روي ارقام مختلف خيار گلخانه­اي

شيرين تواناپور، محمد سعيد امامي، ابراهيم بهداد

 




7- اولین گزارش سه گونه از زنبورهاي خانواده‌ Ichneumonidae از استان یزد

عليرضا زارع پور اشكذري، علي اصغر طالبي، رضا وفايي شوشتري

 




8- بررسي فونستیک كنه‌هاي انگور (Acari) در موستان­های صفي‌آباد خوزستان

ايرج درويش زاده، كريم كمالي

 






نویسنده : فرشید شفیعی تاریخ : ۱۳۹۰/۰۹/۲۱ موضوع : دانلود مقالات فارسی حشره شناسی      

کنترل بیولوژیک


حشره‌کش‌های شیمیایی خطرهای زیادی برای
موجودات زنده و محیط‌ زیست دارند بر همین اساس به کارگیری راه‌های بیولوژیکی برای مبارزه با آفات ضروری است.   برای مبارزه با آفات گیاهی می‌توان از راهها و عوامل بیولوژی مانند استفاده از حشرات انگل و به  کارگیری عصاره‌های گیاهی، استفاده کرد.



 
اخیراً تحقیقی در گروه گیاهپزشکی دانشگاه تهران توسط یک دانشجو انجام شد که نشان می‌دهد، می‌توان شته‌ها (از مهمترین آفات گیاهی) را از طریق نوعی پروتئین گیاهی کنترل کرد.

برخی گیاهان دارای عصاره‌های آلکالوئیدی هستند که می‌توانند به عنوان یک آفت‌کش عمل کنند چنانکه در گذشته نیز در ترکیبات «امشی» که یکی از بهترین حشره‌کشها بود، از عصاره گیاه «پیرت» همراه با سایر ترکیبات نفتی استفاده می‌شد.

 
امروزه دانشمندان درصدد هستند برای کنترل آفات از مواد شیمیایی کم‌خطر گیاهی یا موجودات زنده انگل آفات و حشرات شکارچی مانند کفشدوزک یا پارائوزوئیدها مانند زنبور، استفاده کنند

بیماری‌های گیاهی قارچی، باکتریایی و ویروسی سالانه در مزارع و باغ‌ها خسارات فراوانی به وجود می‌آورند که برای از بین بردن هر یک از بیماری‌ها به روش خاصی نیاز است که باز بهتر است در هر کدام روش‌های بیولوژیک را مدنظر قرار داد.


 



نویسنده : فرشید شفیعی تاریخ : ۱۳۹۰/۰۹/۱۹ موضوع : حشره شناسی      

 نماتد سیست چغندر قند Cyst nematode


نماتد چغندر قند ابتدا در آلمان در سال 1859 توسط Hermans Schact در مزارع چغندر کاری کشف شد و بعداً در سال 1871 اشمیدت Schmidt این انگل را تحت نام Heterodera schachtii نامـگذاری کرد. این نماتد علاوه بر چغندر قند به سبزیهای مختلف مثل چغندر لبویی ، کلم بروکلی ، کلم ، گل کلم ، شاهی ، ترب ، مارچوبه،تربچه، اسفناج، گوجه فرنگی ، و شلغم حمله می‌کند در حال حاضر در اروپای شمالی ،انگلستان ، امریکا ، کانادا و ژاپن گزارش شده است . این نماتد اولین بار در ایران در سال 1348 توسط شفر و اسماعیل پور از مزارع چغندر قند تربت حیدریه استان خراسان جمع آوری گردیده است . علاوه بر استان خراسان ،این نماتد در آذربایجان ، اصفهان کرمانشاه ، و فارس شیوع دارد . در ایران انواع کلم ، ترب ، تربچه ، شلغم ، و شاهی و اسفناج نیز از میزبانهای آن تعیین و شاخته شده است .

 

بر اساس مطالعات کلاکلی و فریور میهن (1358) نماتد Heterodera schachtii شکل جنسی ماده و نر می باشد ماده های جوان و کامل به طور طبیعی لیموئی شکل و در ابتدای امر رنگ آنها سفید شیری است که به آسانی و با چشم غیر مسلح بر روی ریشه گیاه میزبان دیده می شود و معمولاً بین 0.6 تا 0.8 میلیمتر طول و 0.4 تا 0.5 میلیمتر عرض آنها می باشد . رنگ سفید ماده های جوان پس از افتادن در خاک بدون گذراندن مرحله زرد رنگشان از سفید تبدیل به قــهوه‌ای می‌گردد. در این مواقع به آنها سیست اطلاق می شود . هر سیست محتوی تعداد 5 تا 300 تخــم ( لارو سن یک داخل تخم می باشد ) و لارو سن دوم می باشد که بسته به شرایط این تعداد متفاوت است نماتد نر بر خلاف ماده کرمی شکل می باشد و طول آنها بین 1.3 تا 1.6 میلیمتر و اسپیر spear آن گره دار و قوی است.

 

چرخه زندگی نماتد شامل تخم ، لارو نر و ماده که قبل از بلوغ دارای چهار مرحله لاروی بوده و سرانجام سیست ماده می باشد تخم کوتاه ، استوانه ای ، دو طرف گرد و تعداد کمی فقط در سیست ماده می باشند تعدادتخم از 50 تا 600 عدد تغییر می‌کند آنها در داخل سیست مادر تفریخ می شوند و یا اینکه در داخل ماده ژلاتینی چسبیده به بدن مادر که از بدن مادر به خارج هدایت شده است تفریخ می گردند.

 

نماتدها در خاک آلوده گسترش یافته و همچنین نشاهای آلوده ، وسایل کشاورزی و ماشین آلات براحتی بیماری را انتقال می دهند.Globodera در یک طیف درجه حرارت نسبتاً محدود تکثیر می‌کند . تفریخ تخمها و نفوذ لارو بداخل میزبان در پایین تر از 14 درجه ساتیگراد بندرت اتفاق بیافتد . تفریخ و نفوذ در دمای 16 درجه شروع شده و دمای بهینه آن 25 درجه سانتیگراد می باشد و تقریباً در بالاتر از 29.5 درجه هیچ تفریخ یا نفوذ صورت نمی‌گیرد. رطوبت زیاد و دمای بالا سیست ها را به آسانی از بین می برد . بیشتر آنها در آب 54 درجه سانتیگراد به مدت 5 دقیقه از بین می روند.

 

علائم و نشانه‌های خسارت

 

علائم اندام هوایی گیاه ارتباط به سن ، فصل و دما دارد . اولین علائم بیماری در روی چغندر قند در اوایل فصل تابستان و در هنگام تابش آفتاب به صورت پژمردگی برگهای بوته چغندر بروز می کند و در هنگام شب ودر هوای خنک برگها مجدداً حالت عادی و شادابی خود را باز می یابند .شکل عمومی بوته عقب افتاده و زرد و کم رشد است

 

 

 

بعد از حمله Globodera roostochiensis ریشه اصلی کوچکتر از معمول ولی دارای ریشکهای فرعی زیاد از حد و افشان می‌باشند. تقریباً در همه موارد بعد از نفوذ نماتد قارچها حمله کرده و سبب سیاهی بافت ریشه می‌شود. اگر تعداد زیادی لارو به ریشه حمله کند، سبب از بین رفتن ریشه‌ها می‌گردد. مهمترین علائم حمله نماتد وجود سیست (Cyst)های سفید رنگ به اندازه حدود یک میلیمتر یا ته سنجاق است که با چشم عادی و غیر مسلح قابل رؤیت هستند. اگر چه بافت مورد حمله نماتد قدری ضخیم می‌شود اما هیچ برآمدگی یا غده‌ای در درون بافت گیاه مانند نماتد مولد غده بوجود نمی‌آید.

 

کنتــــــــــــرل

 

اگر چه تناوب زراعی کاملاً در حذف Globodera موثر نیست ولی اگر هر 4 سال یک بار محصول حساس کاشته شود سیست ها به ندرت می‌توانند آلودگی ایجاد کنند تناوب طولانی ترنیز بهتر است اگر به مدت 12 سال گیاه حساس در زمین کاشته نشود ، آلودگی تقریباً از بین خواهد رفت تناوب باید همراه با حذف همه علفهای هرز حساس باشد.

 

روش دیگر مبارزه این است که به محض اینکه دما اجازه دهد باید کاشت انجام شود بعضی از ارقام سیب زمینی و کروسیفر در دمای زیر 15درجه می‌توانند رشد کنند و این گیاهان قبل از اینکه خسارت بزنند بخوبی رشد نموده و محصول تولید می‌نمایند.

 

PH پایین خاک یعنی حدود 4 و یا PH بالا سبب کندی تفریخ تخم ها می شود اما PH=6 برای تفریخ بسیار مناسب است استفاده از بخار آب در مواردی از قبیل خزانه ، گلخانه و شاسی ها امکان پذیر است. در مزرعه باید از سموم نماتدکش استفاده نمود . کیسه ها ، وسایل کشاورزی و ماشین آلات باید در زیر پوشش با سموم گازی شکل ضد عفونی شوند موقعی که وسایل و ماشین آلات از مزرعه ای مشکوک انتقال داده شده و مورد استفاده قرار گیرند ، باید ضد عفونی شود . متیل بروماید یک گاز بسیار خطرناک بوده باید با احتیاط از آن استفاده گرد. فضایی که باید ضد عفونی شود باید حتماً محاسبه گردد و به نسبت 380 گرم در متر مکعب باید گاز متیل بروماید استفاده شود حداقل به مدت 16 ساعت باید وسایلی که ضد عفونی می‌گردد پوشانده شود. دمای محیط کمتر از 15 درجه سانتیگراد نباشد . در هنگامیکه پوشش برداشته می شود باید از ماسک ضد گاز استفاده نمود . برچسب کپسول گاز باید بخوبی مطالعه گرد.

 

خاک مزرعه را با نماتد کش های مختلف می‌توان ضد عفونی نمود. یکی از بهترین سموم نماتد کش که تاکنون عرضه شده است عبارتست از (Dichloropropene + Dichloropropane) D-D. خاک مورد ضدعفونی باید رطوبت متوسطی داشته ودمای آن حداقل 15 درجه سانتیگراد باشد . مواد فرار باید در عمق 15 تا 30 سانتیمتر در خاک تزریق شود این ماشینها باید خوب کالیبره شده تامواد سمی با غلظت معینی در خاک تزریق گردد. برای سایر نماتدها باید غلظت دو برابر استفاده شود. گاهی دو نوبت سمپاشی به فاصله 3 تا 4 هفته توصیه می‌گردد. هیچ گیاهی حداقل تا دو هفته بعد از استعمال سم نباید کاشته شود .

 

اگر امکان داشته باشد، تناوب طولانی بعد از ضد عفونی خاک باید رعایت شود سموم متام سدیم (Metham sodium ) ، دازومت (Dazomet ) می توانند مورد استفاده قرار گیرد. گاهی اوقات D-D درعمق 20سانتیمتری در خاک تزریق می شود و سپس سم متام سدیم در عمق کمتری تزریق می‌گردد تا نماتدها سطح خاک نیز از بین بروند.


 



نویسنده : فرشید شفیعی تاریخ : ۱۳۹۰/۰۹/۱۹ موضوع : نماتد ها      

راسته یوستیلاجینال -- Ustilaginales --


قارچهای سیاهک :

راسته Ustilaginales شامل قارچهای بیمارگر گیاهی بوده و عموما بعنوان قارچهای سیاهک شناخته می شوند. این نام به گرد سیاه توده تلیوسپور برمی گردد که به صورت دوده روی گیاهان بیمار مشاهده می گردند.همه این قارچها به عنوان مولد بیماری، روی اندام زنده فعالیت دارند و مراحل ورت غیربیمارگر می باشند. حدود 1200 گونه از قارچهای سیاهک وجود دارد که در 50 جنس جای می گیرند. این قارچها به حدود 4000 گونه گیاه نهان دانه در بیشتر از 75 خانواده حمله می نمایند و علامت بیماری ایجاد می کنند. با اینکه بعضی قارچهای سیاهک از نظر جغرافیایی به مناطق کوچکی محدود می شوند ولی بقیه در هر جا که میزبان رشد نماید پیدا می شوند. گونه ای که غالبا در همه جا پیدا می شود Ustilago maydis می باشد که سیاهک معمولی ذرت را به وجود می آورد. گونه U. avenae سیاهک آشکار یولاف و گونه Urocystis magica که سیاهک پیاز و گونه های Tilletia بیماریهای سیاهک پنهان را در انواع غلات ایجاد می کنند.

بیماری سیاهک از نظر اقتصادی با اهمیت است، میلیونها دلار خسارت و ضرر روی گیاهان غذایی و زینتی به وجود می آورد. بسیاری از بیماریهای سیاهک که عموما پراکنش زیادی دارند مشکلات جدی روی گیاهان زراعی که مورد تغذیه بسیاری از جمعیتهای دنیا می باشند، ایجاد می کنند. برای مثال بیماریهای سیاهک پنهان اخیرا مشکل عمده در جهان تولید کننده گندم است. مثال دیگر همان سیاهک هندی است (karnal bunt) که بوسیله Tilletia indica ایجاد می شود. ابتدا در منطقه بومی، بیماری ناچیزی بود و گسترش یافته و مشکل عمده ای در بسیاری از مناطق گندم کاری دردنیا شده است. قارچ عامل این بیماری (T.indica) روی پوشش یا قسمت بیرونی جنین میزبان زندگی می کند و چون مواد غذایی گندم از طریق آوندها تامین می شود موجب گرسنگی آندوسپرم جنین می گردد. با اینکه بیماری قسمتی از میزبان را مورد حمله قرار می دهد نام سیاهک محدود یا نیمه به این بیماری اطلاق می گردد. سیاهک پنهان دیگری که به صورت جدی روی گندم فعالیت دارد، سیاهک پنهان معمولی و پاکوتاه نام گرفته است و دو گونه به نام T.tritici و T. laevis و گونه T. controversa عامل این بیماریند. این عوامل بیمارگر مثل سیاهک هندی عمل می کنند گندمها خسارت می بینند و تلیوسپورهای سیاه را به وجود می آورند و بوی اطراف مزرعه به علت تری متیل آمین (حالت بوی ماهی پوسیده) می باشد و سیاهک بدبو نام گرفته اند. بیماری سیاهک موجب آلودگی گندم پایین آمدن ارزش آن برای تغذیه انسان می شود. تعداد زیادی از تلیوسپورها به وسیله هوا در موقع برداشت توزیع می شوند و بیماری را در منطقه توسعه می دهند و حتی در افرادیکه روی گندم کار می کنند حساسیت ایجاد می نمایند.

برای کنترل سیاهک پنهان می توان از قارچ کشها قبل از کشت گندم استفاده نمود. گرچه مواد شیمیایی خوبی برای کنترل سیاهک پاکوتاه نیست ولی ارقام میزبان مقاوم برای کنترل سیاهکها موفق بوده است. در امریکا سیاهک پاکوتاه در مناطق خاصی که با برف مدتی پوشیده می شوند مشکل ایجاد می کند، ولی به هر حال گندمهای صادر شده چین این بیماری را دارند. البته ممکن است گندمها در ابتدا آلوده به قارچ عامل بیماری نباشند ولی داخل انبار و یا وسایل حمل و نقل و سایر موارد ممکن است قارچ بیماری یعنی T. controversa را منتقل نمایند.

با توجه به اهمیت اقتصادی بیماریهای سیاهک بهتر است یکی از آنها مثل سیاهک ذرت با گونه Ustilago maydis مورد بحث قرار گیرد. این بیماری عموما در هر جا که ذرت کشت می شود یافت می گردد، البته ممکن است روی ذرت شیرین نیز خسارت عمده داشته باشد. به هر حال این عامل بیمارگر روی دانه ذرت غده ایجاد می کند و این ذرتها ممکن است به صورت غذا در قسمتهایی از دنیا مورد استفاده باشد و با این حالت آلودگی دانه های ذرت تولید گالهای زیاد را شامل شده است.

خانواده دیگر از قارچها که باعث سیاهک علفهای هرز می شوند متعلق به Caryophyllaceae بوده که آلودگی سیستمیک در میزبان خود ایجاد می کند. تلیوسپورها در پرچمهای گلهای گیاهان آلوده تولید می شوند و با حشرات هاگدانها و شیرابه گلها به سایر گیاهان پخش می گردند، گرچه حضور عامل بیماری به عادت حشره مربوط نمی شود. علفهای هرز معمولی مثل Silene alba و M. ciolacceum گلهای ماده را به گلهای نر منتقل می کنند و هاگ نیز جابه جا می شود.

گونه های زیادی از سیاهک روی گیاهانی که از نظر اقتصادی مهم نیستند واقع می شوند و لذا به صورت ضعیف شناخته شده اند. البته جنس Doassansia گونه های زیادی دارد و در گیاهان آبی فعالیت می کنند، در مناطق پرآب ممکن است گونه های زیادی باشند و یا سیاهکها در سیستم غیرکشاورزی در گیاهان بومی یافت می گردند.

خصوصیات عمومی سیاهکها :
قارچهای سیاهک به نظر می رسند بیمارگر اجباری در گیاهان گلدار باشند و در طبیعت چرخه زندگی دو هسته ای دارند. گرچه قسمتهای متنوعی از گیاهان میزبان ممکن است آلوده باشند، از جمله برگها، ساقه ها، حتی ریشه ها ولی عمدتا قسمتهای گلدار گیاه را مورد حمله قرار می دهند. در بعضی میزبانها آلودگی دائمی وجود دارد زیرا عامل بیماری در زمستان در بافت میزبان باقی می مانند، رشد اولیه در بهار از مناطق آلوده آغاز شده و به مناطق دیگر گسترش می یابد. گفته می شود تعداد کمی از گونه ها مکینه تولید می کنند ولی در حال حاضر شواهد چنین اشکالی را بیان نمی کند. ریسه بعضی گونه ها در بین سلولهای میزبان غیر مشخص رشد می کنند و موجب مرگ سلولها نمی شوند لذا اثر ریسه در سلولها خیلی کم است. جدار ریسه های انتهایی در قارچ سیاهک دارای روزنه کوچک است و شبیه پل ارتباط می شوند که در ریسه دو هسته ای یعنی قارچهای سیاهک بحث می شود. البته ریسه در تقسیمهای انفرادی همیشه دو هسته ای نمی باشند، در مرحله توسعه اولیه ریسه، قسمتها اغلب چند هسته ای و در بعضی گونه ها به نظر می رسد دو هسته ای نمی باشند، در مرحله توسعه اولیه ریسه، قسمتها اغلب چند هسته ای و در بعضی گونه ها به نظر می رسد دو هسته ای دیر توسعه یابد. در بعضی موارد دو هسته ای آشکار تا قبل از اسپورزایی قابل مشاهده نیست. گونه های جور هسته در قارچهای سیاهک بیمارگر نیستند و به راحتی در محیط کشت مغذی ساده رشد می کنند، اصولا گونه های جور هسته مانند مخمرها رشد می نمایند. این سلولها معمولا به Spordia بر می گردد و بیشتر قارچهای سیاهک روی آمیزش ریسه ها آزمایش می شوند. ریسه های دو هسته ای در بسیاری از گونه ها در محیط کشت حاوی اسپوریدی به وجود می آید. رنگ سفید و شکل نخی موجب نمایش عملی دو هسته ای شدن می شوند.

دوهسته ایها به سختی در محیط کشت باقی مانده و سریع شکسته می شوند، به هر حال مرحله دوهسته ای در تعداد کمی گونه برای طول زیاد در محیط کشت رشد می کند. قارچهای سیاهک پنهان Tilletia controversa و سیاهک نیشکر Ustilago scitaminea در محیط کشت، تلیوسپور تشکیل می دهند.

تلیوسپورها و تکثیر :
تلیوسپورها که اسپورهای سیاهک نامیده میشوند، اسپورهای در حال استراحت قارچهای سیاهک می باشند. اینها در توده ای که سوری (sori) نام دارد تشکیل می شوند و در محل گلهای میزبان، جنین بذور، برگها، ساقه ها حتی ریشه ها به وجود می آیند. الگوهای متنوعی در توسعه اسپورها در قارچهای سیاهک یافت می شود، ابتدا میسلیوم در محل اسپورزایی توسعه یافته، در بعضی گونه ها ریسه در فضای بین سلولی در میزبان ایجاد می شود در بعضی دیگر در داخل سلولهای میزبان توسعه می یابند. این حالت توسعه که در داخل سلولها می باشد در سیاهک نواری برگ با گونه U.striiformis واقع می شود.

در بسیاری از بیماریهای سیاهک توسعه ریسه موجب سبززردی (کلروز) و متورم شدن بافت میزبان می شود. به هر حال در گیاهان ذرت آلوده با U.maydis بر اثر پررشدی و پرازدیادی سلولهای میزبان گالها توسعه می یابند.

در تعداد کمی جنس مثل Entyloma و Entorhiza و بعضی گونه های Tilletia تلیوسپورها به صورت انفرادی در انتهای ریسه به وجود می آیند و ممکن است در مرحله رسیدن دارای دم پایه نیز شده و در بعضی گونه ها با وجود قسمتها از یکدیگر متمایز می شوند. در مورد دیگر دیوار ریسه مولد تلیوسپور ژلاتینی است و موجب تغییر پروتوپلاسم به تلیوسپور می گردد . این شرایط موجب تولید کلامیدوسپور در گونه های مختلف می شود و بعضی از آنها به عنوان تلیوسپور نام می برند. در بعضی قارچهای سیاهک میسلیومها قبل از تشکیل تلیوسپور توسعه می یابند و بعضی میسلیومها سترون به نظر می رسند و برای تهیه اسپور رشد نمی کنند. بعضا ستونک درست می کنند که می تواند در تشخیص گونه ها مفید باشد.

بدون توجه به نحوه تولید تلیوسپور به نظر می رسد آنها از ریسه های دوهسته ای به وجود می آیند. در بعضی گونه ها هسته آمیزی در تشکیل تلیوسپور خیلی زود اتفاق می افتد و لذا جوانترین اسپور یک هسته دو برابر می باشد ولی در بقیه گونه ها تلیوسپورها در اواخر دو هسته خواهند شد. میوزها در جوانه زدن تلیوسپورها واقع می شود.

خصوصیات تلیوسپور مثل اندازه، شکل، رنگ و زینتی بودن آنها در طبقه بندی راسته Ustilaginales بااهمیت خواهند بود. سطح زینتی آنها خیلی مهم است وحداقل در سطح گونه ها به کار می رود، الگوهای متفاوت زینتی بودن وجود دارد. بعضی اسپورها مشبک، بعضیها خاردار یا زگیل دار می باشند و بعضیها سطح صافی دارند. بیشتر تلیوسپورها کروی شکل، زرد رنگ، قهوه ای و سیاه رنگ می باشند، ولی رنگهای تلیوسپور در میکروسکپ با رنگ توده آنها یکنواخت نیست و یا اسپوری که در میکروسکپ قرمز رنگ است ممکن است در توده سیاه رنگ به نظر برسد. تعدادی سلول ممکن است با هم مجتمع شده و توپهای اسپور به نظر برسند، این حالت در سلولهای جنسی یا سترون متفاوت است.

تلیوسپورهای بعضی قارچهای سیاهک قادرند برای چند سال در خاک بمانند، جوانه زنی گونه های راسته Ustilaginales در مناطق معتدل مطالعه شده و حرارت کم نیز مورد علاقه آنها بوده است. البته سرما خفتگی را در بعضی گونه های شمال آمریکا می شکند ولی به هر حال، سرما برای جوانه زنی گونه های جنوب لازم نبوده است.

علاوه بر حرارت، رطوبت، PH و وجود یا عدم وجود انواع مواد، نور ممکن است در جوانه زنی تلیوسپور قارچهای سیاهک اثر داشته باشند.

قبل از ترک جوانه زنی تلیوسپور و تشکیل بازدید یوسپور باید توجه شود که این حوادث در قارچهای سیاهک بسیار متنوع است، تنوع به گونه ها و شرایط محیطی بستگی دارد. برای مثال ممکن است میسلیوم اولیه یک شاخه یا چند شاخه و بند دار و بدون بند باشد. در بعضی موارد تعداد کمی و یا هرگز بازیدیوسپور تشکیل نمی شود و میسلیوم اولیه ممکن است ریسه دوهسته ای آلوده کننده تشکیل دهد. معمولا بازیدیوسپورها به صورت جانبی و یا انتهایی تشکیل می شود و اصولا ممکن است بازیدیوسپورها از تعدادی کنیدی که به اسپوریدی ثانویه برمی گردد، و به وجود آید. اگر این نوع بازیدیوسپور در محیط کشت مغذی جایگزین شود با جوانه زنی چند جمعیت تشکیل می دهند و مرحله جور هسته چرخه زندگی سیاهک مشاهده می شود.

نفوذ قارچهای سیاهک به گیاهان میزبان:

با اینکه در بعضی قارچهای سیاهک میسلیومهای اولیه قادرند گیاهان میزبان راآلوده کنند، به طورکلی به نظر می رسد بازیدیوسپور و اسپوریدیهای ثانویه اولین عوامل آلودگی هستند و لذا بیشترین اهمیت را دارند. اندازه کوچک و انتقال طبیعی بازیدیوسپورها و اسپوریدیها مطالعات جریان نفوذ را مشکل نموده است و لذا جزئیات نسبتا کمی از اهمیت این حادثه دانسته شده است. با اینکه جنسهای زیادی در مورد چگونگی داخل شدن قارچهای سیاهک به درون میزبان وجود دارد، بسیاری از این اخبار در تضاد هستند و تعداد کمی با میکروسکپ الکترونی و نوری پیشرفته تائید می شوند و در نتیجه خیلی مطالب برای یادگیری جنبه های زیست شناسی راسته Ustilaginales باقی مانده است.

در مورد سیاهک هندی گندم به وسیله T.indica شواهد قوی تهیه شده است به گونه ای که جوانه زنی اسپوریدی ثانویه از طریق روزنه های استومات روی پوشینه (گلوم و گلومل) داخل میزبان می شود.

خانواده یوستیلاجیناسه (Ustilaginaceae) :
اعضای این خانواده میسلیوم اولیه بند تولید می کنند و بازیدیوسپورهای جانبی و هم انتهایی تشکیل می شود. میسلیوم اولیه از تلیوسپورها که بزودی پس از تشکیل و فقط بعد از یک دوره خواب جوانه می زنند به دست می آیند. در بعضی گونه ها میوزها در تلیوسپور وقوع می یابد و هسته به طرف میسلیومهای اولیه حرکت می کند و جداره ها سلولها را از هم جدا می کند و میسلیومها چند سلولی و چند هسته ای می گردند.

خانواده Ustilaginaceae شامل تعدادی گونه مهم اقتصادی است و برای مثال گونه Ustilago avenae عامل سیاهک آشکار یولاف، گونه U.nuda عامل سیاهک آشکار جو، گونه U.tritici عامل سیاهک آشکار گندم و گونه U.maydis عامل بیماری سیاهک ذرت می باشد. علاوه بر اهمیت اقتصادی گونه ها، بعنوان عوامل قابل استفاده در تجزیه آزمایشی و آزمایشگاههای ژنتیکی به کار می روند. مراحل جور هسته و هاپلوئید گونه U.maydis به راحتی در محیط کشت ساده و اراضی کشت رشد می کنند. با تلقیح برگهای جوان به وسیله اسپوریدی ممکن است کمتر از دو هفته تلیوسپورها به دست آیند و تلیوسپورها قابل جداسازی خواهند بود.

بیماری سیاهک ذرت به وسیله تولید انواع گالها در اندازه های مختلف تشریح می شود. عامل بیمارگر در نهایت تلیوسپورهای سیاه و پودری تولید می کند. هنگامی که جنین آلوده می شود بیشتر خسارت روی میزبان انجام می شود، معمولا آلودگی در خوشه، کاکل، برگهای جوان ریشه های میزبان ایجاد می شود.

خانواده تیلشیاسه (Tilletiaceae) :

روش جوانه زنی اعضای این خانواده با آنچه در خانواده Ustilaginaceae رخ می دهد متفاوت می باشد.

از اعضای شناخته شده خوب در این خانواده جنس Urocystis می باشد. گونه های این جنس اسپورهای توپی دائمی دارند و لایه بیرونی در سلولهای سترون خواهند داشت و با یک یا چند تلیوسپور احاطه می گردند. گونه U.cepulae عمومی است و بعضی مواقع عامل بیماری در پیازها می باشد، جنس Entorrhiza وابسته به خانواده Tilletiaceae بوده ولی خیلی کوچک است. اعضای این جنس در خانواده های Cyperaceae , Juncaecceae آلودگی ریشه ایجاد می کنند. تنها ظهور بیماری تولید تورم گال شکل روی ریشه می باشد.




نویسنده : فرشید شفیعی تاریخ : ۱۳۹۰/۰۹/۱۹ موضوع : قارچ شناسی      

شاخه کیتر یدیومیکوتا -- Chytridiomycota --

شاخه کیتریدیومیکوتا دارای تنها یک رده chytridiomycetes بوده و فقط اعضایی از سلسله قارچها را در بر می گیرد که در برخی مراحل زندگیشان سلولهای متحرک تولید می کنند. به استثنای چند گونه با سلولهای پرتاژک (polyflagelate)، سلولهای متحرک این موجودات (زئوسپورو گامت) تنها یک تاژک شلاقی عقبی دارند. صفات دیگر گونه های این شاخه که متداول بوده وممکن است سایر قارچها هم آنها را نشان دهند عبارتند از :


(1) ساختار پیوسته یا تال، هم یاخته (coenocytic) ساختار کروی یا تخم مرغی شکل، ریسه ساده طویل یا میسلیوم خوب توسعه یافته

(2) تبدیل تخم به یک اسپور استراحتی یا مقاوم یا (resting spore) اسپورانژیوم استراحتی، یا در یک راسته، رشد آن به یک تال دیپلوئید ختم میشود. دیوار سلولی این قارچها حاوی کیتین و گلوکان است. سلولز فقط در یک گونه ثابت شده است ؛ های پاتوژن گیاهی از جمله : ,Olpidum ,synchytrium physoderna maydis و Urophlyctis alfalfa

گونهS.endobioticum باعث بیماری مهمی در سیب زمینی به نام بیماری زگیل سیاه می گردد در حالی که O.brassicae بیمارگر ریشه کلم است و ناقل مهمی برای تعدادی از ویروسهای گیاهی بااهمیت اقتصادی، می باشد.

گونه هایی اندوبیوتیک (endobiotic) هستند که کاملا داخل سلولهای میزبانشان زندگی می کنند. تال بالغ توسط دیوار سلولی احاطه می شود. گونه های دیگر، اپی بیوتیک (epibiotic) هستند و اندامهای تولید مثلی خود را در سطح میزبان زنده و برخی تکه های مواد آلی بی جان تولید می کنند و اندامهای جذبی آنها درون یافتهای مرده یا زنده که روی آن زندگی می کنند فرورفته است. در اشکال هولوکارپیک (holocarpic) تال به طور کامل ممکن است به یک یا چند اندام تولید مثلی تبدیل شود. در گونه های دیگر، اندامهای تولید مثلی فقط از یک قسمت تال یا شبه ریشه یا ریزوئید مجزا ایجاد می شود که آنها یوکارپیک (eucarpic) نامیده می شوند. هر تالی که فقط یک مرکز رشدی و تولید مثلی واحد تولید کند، تک مرکزی یا تک کانونه (monocentric) است. اگر بیش از یک مرکز رشدی تولید گردد، چند مرکزی یا چند کانونه (polycentric) نامیده می شود.

تکثیر غیرجنسی در کیتریدها توسط زئوسپورهاست که در اسپورهاست که در اسپورانژ تولید می شوند. در اوایل توسعه، اسپوانژ حاوی پروتوپلاسم تقسیم نشده یا هسته های فراوان است. همچنانکه اسپورانژیوم توسعه می یابد کل پروتوپلاست به بخشهای تک هسته ای کوچک و فراوان تقسیم می شود که هر یک به صورت زئوسپوری با تاژک عقبی در می آیند. زئوسپورها ممکن است زمانی که اسپورانژیوم تخلیه می شود از طریق یک یا چند پستانک (papilla) ظاهر شوند. یک پستانک یا پاپیل تخلیه (discharge papilla) در دیوار اسپورانژیوم یا در نوک لوله خارج شده از آن تشکیل می شود.

در برخی گونه ها تجمع ریبوزومی، ساختار مشخص و جالبی است که کلاهک هسته ای (nuclear cap) نامیده می شود.

روشهای گوناگون پلاسموگامی کیتریدها :

1- آمیزش پلانوگامتی (planogametic copulation) :

الف) تلقیح پلانوگامتهای همسان : دو گامت که از نظر شکل ظاهری مشابه اما از نظر فیزیولوژیکی متفاوتند، در آب شنا کرده و برای تشکیل یک زیگوت متحرک ترکیب می شوند، در برخی گونه ها، گامتهای حاصله از یک گامتانژیوم در محل تولید ترکیب نخواهند شد.

ب) تلقیح پلانوگامتهای غیرهمسان: یکی از پلانوگامتها به طور قابل توجهی بزرگتر از دیگری است. ترکیب در آب انجام میشود و یک تخم متحرک تشکیل می گردد.

ج) باروری یک گامت ماده غیر متحرک (تخمک)

توسط یک گامت نر متحرک (آنتروزوئید) :

گامتهای متحرک از گامتانژ نر (گاهی به نام آنتریدی) به داخل آب آزاد می شوند و شنا می کنند. برخی از آنها به گامتانژ ماده (گاهی به نام ااگونیوم) می رسند. سپس به گامت نر داخل ااگونیوم می شود و با تخمک درون آن ترکیب می گردد.



2-آمیزش گامتانژی (gametangial copulation) :

در کیتریدها این روش توسط انتقال پروتوپلاست کامل یکی از گامتانژیومها به داخل دیگری انجام می شود.

3- سوماتوگامی یا تن آمیزی (somatogamy) :

این روش ترکیب ساده ساختارهای رویشی است. در برخی کیتریدها ترکیب میان رشته های ریزوئیدی مقدمه ای برای تشکیل یک اسپور استراحتی است.

راسته اسپیزلومیستال ها (spizellomycetales) :

جنس Olpidium عضوی از راسته Spizellomycetales است که نزدیک 30 گونه انگل گیاهی اندوبیوتیک و هولوکارپیک روی جلبکها، خزه ها و گرده، برگ و ریشه های گیاهی گلدار دارد. توسعه در این جنس اگزوژنوس مونوسنتریک است. یکی از گونه های بسیار معروف O.brassicae است که ناقل تعدادی از ویروسهای گیاهی است. این گونه عموما به ریشه های کلم حمله می کند.


راسته کیتریدیالها (chytridiales) :


جنس Synchytrium :

آنها قارچهایی اندوبیوتیک، هولوکارپیک با اسپورانژ فاقد دریچه (Inoperculate) هستند. در این جنس تال به صورت کلنی بوده و توسعه آن اگزوژنوس چند مرکزی یا پلی سنتریک است و به چندین اندام تولید مثلی (اسپورانژ یا گامتانژ) تقسیم می شود که با یک غشای عمومی پوشش یافته و یک سور را تشکیل می دهند. بهترین گونه شناخت شده این جنس S.endobioticum است. قارچ باعث برزگ شدن سطح سلولها (hypertrophy) و افزایش تعداد آنها (hyperplasia) در سیب زمینی آلوده شده و آنها را به بافتهای زگیلی تبدیل می کند. غده ها هم ممکن است به بیرون از خاک توسعه یابند، که در این صورت آنها سبز بوده و توده ای از بافتهای برگ مانند به وجود می آورند.



نویسنده : فرشید شفیعی تاریخ : ۱۳۹۰/۰۹/۱۹ موضوع : قارچ شناسی      

قارچ شناسي -- Mycology --

تعريف قارچ:


قارچ ها ميكروارگانيسم‌هاي بسيار متنوع و گوناگون هستند لذا پيدا كردن يك تعريف جامع براي همه انها مشكل است. امروزه بيولوژيست ها كلمه fungus را براي اندسته از ميكروارگانيسم‌هايي كه داراي مشخصات زير باشند بكار مي‌برند.


1- فاقد كلروفيل، ريشه، ساقه، برگ و سيستم آوندي هستند.

2- از نظر تغذيه Nutrition موجوداتي هتروتروفيك Chemo-organotroph بوده و غذا را بصورت محلول و به طريقه جذبي absorptive دريافت مي‌كنند.

3- اندام رويشي يا تالوس (thallus يا soma) به فرمهاي پلاسمودیومي (phasmodial) آميبي amoboid ، رشته كاذب Pseudomycelia، تك سلولي unicellular و رشته اي filamentous كه داراي ديواره عرضي (Septate) يا بدون ديواره عرضي (Nonseptate يا Aseptate يا Coenocytic) است.

4- از نظر وضعيت هسته موجوداتي يوكاريوت (Eukaryot) كه داراي هسته واقعي هستند. يك يا چند هسته اي، ميسليوم هومو (homo) يا هتروكاريوتيك heterokaryotic هاپلوتيد، دي كاريتوتيك و يا ديپلوئيد مي‌باشند.

5- داراي ديواره سلولي (Cell wall) و جنس ديواره سلولي در بسياري از قارچ هاي حقيقي از كيتين (Chitin) است ولي در قارچ هاي oomycetes سلولز در ديواره سلولي وجود دارد.

6- تكثير (Reproduction) به طريقه جنسي Sexual يا غيرجنسي asexual و يا هر دو صورت مي‌گيرد توليد مثل جنسي ممكن است بصورت هموموتاليك Homothalic يا هتروتاليك Heterothalic باشد.

7- داراي اسپور هستند.

8- از لحاظ زيستگاه (Habitat) قاره با ممكن است ساپروفيت (Saprobe ,saprtphyte) سمبيونت (Symbiont) پارازيت (Parasite) و هيپرپارازيت (Heterothalic) باشند.

9- سيكل زندگي (Life cycle) ساده يا مركب (Complex) است و يا مونوسيكليك (Monocydic) پلی سيكليك (Polycyclic) و يا پلي اتيك (Polyetic) يعني پاتوژن براي تكميل سيكل بيماري نياز به بيش از يكسال دارد هستند.

10- از لحاظ پراكندگي distribution درهمه جا وجود دارند (cosmopolite) هستند.

11- از نظر حركت بطور كلي قارچ ها غير متحرك هستند ولي برخي از انها در مرحله اي از سيكل زندگي خود داراي اسپورهاي تاژكدار و متحرك Zoospore مي‌باشند.


نویسنده : فرشید شفیعی تاریخ : ۱۳۹۰/۰۹/۱۹ موضوع : قارچ شناسی      


.:: This Themplate By : Theme-Designer.Com ::.


تمام حقوق اين وبلاگ و مطالب آن متعلق به جامعه مجازی گیاهپزشکان ایران مي باشد.